U okviru aktivnosti usmjerenih na jačanje kapaciteta za primjenu tehnologija s prirodnim rashladnim sredstvima, u organizaciji Ozonske jedinice Bosne i Hercegovine Ministarstva vanjske trgovine i ekonomskih odnosa Bosne i Hercegovine, uz podršku Organizacije Ujedinjenih nacija za industrijski razvoj (UNIDO) i Grupacije rashladne, klima tehnike i toplotnih pumpi Vanjskotrgovinske/Spoljnotrgovinske komore Bosne i Hercegovine, realizovane su četiri cjelodnevne praktične radionice za trenere za siguran rad s opremom koja koristi propan (R290) kao prirodno rashladno sredstvo.
Kigali amandman Montrealskog protokola usmjerava sektor hlađenja ka postepenom smanjenju upotrebe HFC rashladnih supstanci s visokim potencijalom globalnog zatopljavanja, uz istovremeno poticanje prelaska na klimatski prihvatljive alternative, uključujući prirodna rashladna sredstva, od kojih je propan trenutno najzastupljenije. Bosna i Hercegovina je 2021. godine ratifikovala Kigali amandman, a njegove odredbe provodi kroz Plan provedbe Kigali amandmana za BiH, u okviru kojeg je jedna od aktivnosti i obuka trenera.
Obuka je realizovana u training centrima Mašinskog fakulteta Univerziteta u Banjoj Luci i Mašinskog fakulteta Univerziteta u Sarajevu, kao nastavak prethodno provedenog programa. Kroz dosadašnje aktivnosti ukupno su educirana 22 trenera, koji će imati važnu ulogu u daljem prenošenju znanja i praktičnih vještina na servisere u Bosni i Hercegovini.
Za razliku od prethodnog dijela programa, fokus ove faze bio je u potpunosti na praktičnom radu. Tokom četiri radionice, organizovane 29. i 30. septembra u Banjoj Luci te 1. i 2. oktobra u Sarajevu, treneri su kroz cjelodnevne demonstracione vježbe radili na demo-uređaju proizvedenom u Bosni i Hercegovini, u kompaniji Frigorad SP Brčko, a čiju su izradu finansirali Ozonska jedinica Bosne i Hercegovine i UNIDO.
Učesnici su imali priliku praktično primijeniti znanja vezana za sigurno rukovanje propanom, servisne procedure, korištenje odgovarajuće opreme i alata, kao i prepoznavanje i upravljanje rizicima povezanim s radom sa zapaljivim rashladnim sredstvima. Rad u malim grupama omogućio je svakom učesniku aktivno učešće u praktičnim vježbama i direktan rad na demo-uređaju.
Obuku je vodio Vasil Eftimov, međunarodni ekspert za rashladnu i klima-tehniku, dok je Azra Rogović-Grubić, voditelj Ozonske jedinice BiH ispred Ministarstva vanjske trgovine i ekonomskih odnosa BiH, koordinirala i pratila realizaciju aktivnosti.
Sljedeći korak – obuka servisera
Nakon završetka obuke trenera, naredna faza programa bit će usmjerena na organizaciju serije praktičnih radionica za servisere koji rukuju opremom s propanom.
Na ovaj način uspostavlja se model u kojem se znanje i iskustvo stečeno kroz Training of Trainers program prenosi na širi broj servisera širom Bosne i Hercegovine. Cilj je da serviseri, kroz praktičan rad i demonstracije na odgovarajućoj opremi, unaprijede svoje kompetencije za sigurno i pravilno servisiranje uređaja koji koriste propan kao rashladno sredstvo.
Primjena prirodnih rashladnih sredstava, uključujući propan, predstavlja jedan od pravaca razvoja savremenih i klimatski prihvatljivijih rashladnih i klimatizacionih tehnologija. Istovremeno, njihova primjena zahtijeva adekvatnu stručnu osposobljenost i striktno poštivanje sigurnosnih procedura, zbog čega je razvoj kapaciteta servisera i trenera jedan od važnih elemenata uspješne tranzicije sektora.
Kroz kontinuirano ulaganje u edukaciju i praktične kapacitete, Ozonska jedinica Bosne i Hercegovine, uz podršku UNIDO-a i u saradnji s privredom kroz Grupaciju rashladne, klima tehnike i toplotnih pumpi VTK/STK BiH, nastavlja aktivnosti na jačanju stručnih kapaciteta sektora i stvaranju uslova za sigurnu primjenu novih tehnologija u Bosni i Hercegovini.
Lista kontakata trenera za rad s opremom koja sadržava propan: OVDJE .
