Vanjskotrgovinska/Spoljnotrgovinska komora Bosne i Hercegovine (VTK/STK BiH), u saradnji sa Privrednom/ Gospodarskom komorom Federacije BiH i Privrednom komorom Republike Srpske, a uz tehničku podršku Švicarskog programa promocije izvoza (SIPPO),organizirala je radionicu na temu „Usklađivanje s EUDR – direktiva o krčenju i degradaciji šuma“.
Radionica je okupila značajan broj učesnika, predstavnika drvoprerađivačkih kompanija, šumarstava i institucija, koji su imali priliku saznati više EUDR, dobiti praktične savjete i podijeliti iskustva iz prakse u nastojanju da se prilagode ovoj Direktivi.
Tokom radionice je istaknuto, između ostalog, da Evropska direktiva o krčenju (deforestaciji) i degradaciji šuma broj 2023/1115 je ključni zakon Evropske unije za smanjenje doprinosa Evropske unije krčenju i propadanju šuma u svijetu. EUDR je nastala unaprjeđivanjem zahtjeva EUTR (Evropske direktive o drvetu 995/2010), gdje važenje EUTR direktive u određenim slučajevima traje do 31. decembra 2028. godine. Primjena EUDR počinje od 30. decembra 2025. godine.
„Sva preduzeća registrirana u Evropskoj uniji prilikom uvoza, izvoza ili trgovine u Evropskoj uniji, moraju biti usaglašena sa zahtjevima Direktive. Usaglašenost evropskih preduzeća zahtijeva poštovanje Direktive i za sve dobavljače drveta i proizvoda od drveta sve do izvora – šume“ rekao je Zoran Tintor, iskusni stručnjak u oblasti standardizacije preduzeća iz drvnog sektora i dugogodišnji međunarodni član FSC-a iz Srbije.
On je rekao da za izvoznike drveta i proizvoda od drveta iz Bosne i Hercegovine u Evropsku uniju, to praktično znači da usaglašenost sa Direktivom mora biti potvrđena prije izvoza robe, da bi roba uopće mogla biti upućena na granicu sa Evropskom unijom.
EUDR propisuje da su svi izvoznici obavezni prikupiti informacije i dokumentaciju kojom se dokazuje da je upotrijebljeno drvo legalno posječeno i da je dobijeno bez krčenja šuma. Pojam „bez krčenja šuma“ podrazumijeva da drvo potiče sa površina na kojima, nakon 31. decembra 2020. godine, nije došlo do krčenja ili degradacije šuma u smislu relevantnih propisa.
O iskustvu usaglašavanja s EUDR za medije je govorio Mesut Alcan iz kompanije Natron Hayat d.o.o. Maglaj. On je istaknuo da je kompanija upoznata s EUDR i da intenzivno radi na usklađivanju svojih procesa sa novom regulativom u skladu sa postavljenim rokovima, kako bi nesmetano mogli plasirati svoje proizvode na EU tržište.
„Kompanija Natron Hayat izvozi 95 posto svojih proizvoda, a veći dio izvoza je u EU. Prilagodba je naš imperativ. Koliko je to važno govori činjenica da zbog pogrešno unosenog samo jednog podatka slijede kazne koje iznose 4 odsto od ukupne vrijednosti plasirane robe na tržište EU, a što je najgore budete stavljeni i na „crnu listu“ i nećete moći izvoziti“, pojasnio je Alcan.
EUDR uspostavlja obavezu dokumentovanja porijekla drveta za sve kompanije koje stavljaju drvo i drvne proizvode na tržište EU, kao i za trgovce koji ih kupuju ili prodaju. Sistem dužne pažnje (Due Diligence System – DDS) mora biti uspostavljen kako bi se osiguralo da su drvo i proizvodi od drveta legalnog porijekla. Certifikacijski sistemi kao što su Forest Stewardship Council (FSC) i Programme for the Endorsement of Forest Certification (PEFC) priznaju se kao validni oblici DDS-a, pod uslovom da su sertifikati izdati od strane akreditovanih tijela prihvaćenih od strane EU. Obaveza uspostavljanja DDS-a podjednako se odnosi na sve subjekte u lancu snabdijevanja, bez obzira na to da li se radi o prometu proizvoda od punog drveta, namještaja ili montažnih drvenih objekata. Time se osigurava mogućnost potpunog praćenja porijekla sirovina korištenih u proizvodnji.
Vanjskotrgovinska/Spoljnotrgovinska komora Bosne i Hercegovine je izdala i publikaciju „Vodič za zelenu certifikaciju“ u kojoj su pobliže objašnjeni relevantni ceritifkati.
