Sjeverna Makedonija

[vc_row][vc_column width=”3/4”][vc_row_inner][vc_column_inner width=”1/2”][vc_single_image image=”16508” img_size=”full”][/vc_column_inner][vc_column_inner width=”1/2”][vc_column_text]Službeni naziv zemlje: Republika Sjeverna Makedonija
Položaj: jugoistočna Europa
Glavni grad: Skoplje
Službeni jezik: makedonski,(albanski – drugi jezik)
Političko uređenje: republika sa parlamentarnim sistemom vlasti
Površina ukupno: 25.713 km2 
Stanovništvo: 2.057.679 (podatak iz 2022.) 
Valuta: makedonski denar (MKD)[/vc_column_text][/vc_column_inner][/vc_row_inner][vc_empty_space][vc_custom_heading text=”Aktuelni ekonomski pokazatelji” font_container=”tag:h4|text_align:left” use_theme_fonts=”yes”][vc_column_text]

PREDMET VREMENSKI OKVIR
MAKROEKONOMSKI PODACI GODINA GODINA GODINA GODINA GODINA GODINA GODINA
POKAZATELJ 2000. 2010. 2015. 2019. 2020. 2021. 2022.
Stanovništvo, ukupno 2.026.350,00 2.055.004,00 2.070.226,00 2.076.694,00 2.072.531,00 2.065.092,00 2.057.679,00
BND, PPP (USD) 12.236.032.652,86 23.021.450.776,30 27.846.077.152,21 35.669.944.090,10 34.544.843.910,57 36.193.349.458,08 39.691.409.744,31
BND po glavi stanovnika, PPP (USD) 6.040,00 11.200,00 13.450,00 17.180,00 16.670,00 17.530,00 19.290,00
BDP (USD) 3.772.859.053,29 9.407.170.388,83 10.064.519.962,57 12.606.338.448,55 12.363.580.534,68 13.825.049.831,80 13.563.132.057,25
BDP po glavi stanovnika (USD) 1.861,90 4.577,69 4.861,56 6.070,39 5.965,45 6.694,64 6.591,47
Godišnji rast BDP – a (%) 4,55 3,36 3,86 3,91 -6,11 5,51 2,15
Bilans tekućeg računa (saldo, USD) -103.114.776,91 -198.294.923,28 -172.327.422,71 -376.486.924,30 -360.443.556,60 -420.177.671,28 -840.413.756,79
Bilans tekućeg računa (udio u BDP – u) % -2,73 -2,11 -1,71 -2,99 -2,92 -3,04 -6,20
Izvoz roba i usluga (udio u BDP – u) % 32,95 39,79 48,74 62,41 57,77 66,21 74,89
Uvoz roba i usluga (udio u BDP – u) % 47,21 58,09 64,96 76,17 70,47 82,25 95,92
Godišnja stopa inflacije – potrošačke cijene (%) 6,61 1,51 -0,30 0,77 1,20 3,23 14,20
SDI, neto priljev (USD) 217.507.099,16 301.441.681,71 296.604.200,38 549.500.829,88 7.693.779,70 696.255.528,14 870.411.846,99
Potrebno vrijeme za otvaranje firme – dan(i) .. 16,00 15,00 15,00 .. .. ..

[/vc_column_text][vc_custom_heading text=”Najznačajnije industrijske grane 2018.” font_container=”tag:h4|text_align:left” use_theme_fonts=”yes”][vc_row_inner][vc_column_inner width=”1/3”][vc_pie value=”58.80” label_value=”58.80” color=”sandy-brown” title=”Sektor usluga” units=”%”][/vc_column_inner][vc_column_inner width=”1/3”][vc_pie value=”22.95” label_value=”22.95” color=”blue” title=”Industrija uključujući i građevinarstvo” units=”%”][/vc_column_inner][vc_column_inner width=”1/3”][vc_pie value=”8.12” label_value=”8.12” color=”green” title=”Poljoprivreda, šumarstvo i ribarstvo” units=”%”][/vc_column_inner][/vc_row_inner][vc_empty_space][vc_column_text]Glavna grana primarnog sektora je poljoprivreda (voćarstvo, povrtlarstvo, …).

Glavne grane sekundarnog sektora čine rudarstvo, kemijska industrija, tekstilna industrija, metalna industrija, elektro industrija, drvna industrija, te prehrambena industrija.

Glavne grane tercijalnog sektora predstavljaju trgovina, transport.

Izvor:      Svjetska banka („Pokazatelji razvoja u svijetu“)

 

[/vc_column_text][vc_custom_heading text=”Izvoz / vrijednost i struktura” font_container=”tag:h4|text_align:left” use_theme_fonts=”yes”][stm_stats_counter stat_counter_style=”style_2” counter_value=”8.73” counter_value_pre=”8.73” description=”Ukupan izvoz Sjeverne Makedonije na svjetsko tržište u 2022. godini iznosio je 8,73 mlrd. USD.
Prvih deset (10) tarifnih glava (skupine proizvoda) sa vodećim udjelima u ukupnom izvozu Sjeverne Makedonije navodimo slijedom: „38“ – Mješoviti kemijski proizvodi (30,18 %), „85“ – Električne mašine i … (14,48 %), „72“ – Željezo i čelik (8,16 %), „87“ – Vozila osim željezničkih … (4,67 %), „27“ – Mineralna goriva, … (4,39 %), „94“ – Namještaj, ležajevi … (3,96 %), „62“ – Odjevni predmeti i … (3,64 %), „84“ – Nuklearni reaktori, … (3,48 %), „26“ – Rude, kamen … (2,85 %), te „73“ – Proizvodi od željeza … (2,79 %).
Ostale grupe proizvoda u izvozu Sjeverne Makedonije čine (21,4 %) od ukupnog izvoza navedenog prostora na međunarodno tržište.”][vc_custom_heading text=”Uvoz / vrijednost i struktura” font_container=”tag:h4|text_align:left” use_theme_fonts=”yes”][stm_stats_counter stat_counter_style=”style_2” counter_value=”12.76” counter_value_pre=”12.76” description=”Ukupan uvoz Sjeverne Makedonije sa svjetskog tržišta, u 2022. godini, iznosio je 12,76 mlrd. USD.
Prvih deset (10) tarifnih glava (skupine proizvoda) sa vodećim udjelima u ukupnom uvozu Sjeverne Makedonije jesu „27“ – Mineralna goriva, … (17,7 %), „71“ – Prirodni ili kultivisani … (11,33 %), „85“ – Električne mašine i … (10,92 %), „72“ – Željezo i čelik (5,62 %), „84“ – Nuklearni reaktori, … (5,22 %), „28“ – Anorganske kemikalije, … (5,15 %), „39“ – Plastika i proizvodi … (3,85 %), „69“ – Keramički proizvodi (3,57 %), „87“ – Vozila osim željezničkih … (3,22 %), te „73“ – Proizvodi od željeza … (1,93 %).
Ostale grupe proizvoda u uvozu Sjeverne Makedonije čine (31,49 %) od ukupnog uvoza Sjeverne Makedonije sa svjetskog tržišta.”][vc_custom_heading text=”Članstvo u međunarodnim organizacijama” font_container=”tag:h4|text_align:left” use_theme_fonts=”yes”][vc_column_text]Republika Sjeverna Makedonija aktivno učestvuje u radu mnogobrojnih međunarodnih institucija, asocijacija, kao i organizacija od kojih navodimo redom:

  • UN
  • NATO
  • WTO
  • WHO
  • Vijeće Europe
  • OSCE
  • EBRD
  • ostale

Pozivni (telefonski broj zemlje):        00 (389)

Internet domena:                             .mk[/vc_column_text][vc_row_inner][vc_column_inner width=”1/2”][vc_custom_heading text=”Glavni izvozni partneri top 10 / 2022 / %” font_container=”tag:h5|text_align:left” use_theme_fonts=”yes”][vc_round_chart stroke_width=”2” values=”%5B%7B%22title%22%3A%22Njema%C4%8Dka%22%2C%22value%22%3A%2245.1%20%25%22%2C%22color%22%3A%22blue%22%7D%2C%7B%22title%22%3A%22Srbija%22%2C%22value%22%3A%229.2%20%25%22%2C%22color%22%3A%22sandy-brown%22%2C%22custom_color%22%3A%22%23ebebeb%22%7D%2C%7B%22title%22%3A%22Bugarska%22%2C%22value%22%3A%225.0%20%25%22%2C%22color%22%3A%22grey%22%2C%22custom_color%22%3A%22%23ebebeb%22%7D%2C%7B%22title%22%3A%22Gr%C4%8Dka%22%2C%22value%22%3A%223.9%20%25%22%2C%22color%22%3A%22black%22%2C%22custom_color%22%3A%22%23ebebeb%22%7D%2C%7B%22title%22%3A%22Italija%22%2C%22value%22%3A%223.5%20%25%22%2C%22color%22%3A%22chino%22%2C%22custom_color%22%3A%22%23555555%22%7D%2C%7B%22title%22%3A%22Ma%C4%91arska%22%2C%22value%22%3A%223.1%20%25%22%2C%22color%22%3A%22purple%22%2C%22custom_color%22%3A%22%23ebebeb%22%7D%2C%7B%22title%22%3A%22Turska%22%2C%22value%22%3A%222.5%20%25%22%2C%22color%22%3A%22turquoise%22%2C%22custom_color%22%3A%22%23ebebeb%22%7D%2C%7B%22title%22%3A%22%C5%A0panija%22%2C%22value%22%3A%222.0%20%25%22%2C%22color%22%3A%22pink%22%7D%2C%7B%22title%22%3A%22Ujedinjeno%20Kraljevstvo%22%2C%22value%22%3A%222.0%20%25%22%2C%22color%22%3A%22pink%22%2C%22custom_color%22%3A%22%23ebebeb%22%7D%2C%7B%22title%22%3A%22Slova%C4%8Dka%22%2C%22value%22%3A%221.9%20%25%22%2C%22color%22%3A%22vista-blue%22%2C%22custom_color%22%3A%22%2350485b%22%7D%2C%7B%22title%22%3A%22Ostale%20zemlje%22%2C%22value%22%3A%2221.8%20%25%22%2C%22color%22%3A%22juicy-pink%22%2C%22custom_color%22%3A%22%2350485b%22%7D%5D”][stm_icon_box][/stm_icon_box][vc_column_text]Među uvoznicima proizvoda iz Sjeverne Makedonije, a promatrajući svjetsko tržište, Bosna i Hercegovina se nalazi u prvih 25 partnera.[/vc_column_text][/vc_column_inner][vc_column_inner width=”1/2”][vc_custom_heading text=”Glavni uvozni partneri top 10 / 2022 / %” font_container=”tag:h5|text_align:left” use_theme_fonts=”yes”][vc_round_chart stroke_width=”2” values=”%5B%7B%22title%22%3A%22Ujedinjeno%20Kraljevstvo%22%2C%22value%22%3A%2215.8%20%25%22%2C%22color%22%3A%22orange%22%2C%22custom_color%22%3A%22%2350485b%22%7D%2C%7B%22title%22%3A%22Gr%C4%8Dka%22%2C%22value%22%3A%2211.2%20%25%22%2C%22color%22%3A%22juicy-pink%22%2C%22custom_color%22%3A%22%2350485b%22%7D%2C%7B%22title%22%3A%22Njema%C4%8Dka%22%2C%22value%22%3A%228.6%22%2C%22color%22%3A%22blue%22%7D%2C%7B%22title%22%3A%22Kina%22%2C%22value%22%3A%227.8%20%25%22%2C%22color%22%3A%22chino%22%2C%22custom_color%22%3A%22%2350485b%22%7D%2C%7B%22title%22%3A%22Srbija%20%22%2C%22value%22%3A%227.1%20%25%22%2C%22color%22%3A%22sandy-brown%22%2C%22custom_color%22%3A%22%2358b9da%22%7D%2C%7B%22title%22%3A%22Turska%22%2C%22value%22%3A%226.3%20%25%22%2C%22color%22%3A%22sky%22%2C%22custom_color%22%3A%22%2350485b%22%7D%2C%7B%22title%22%3A%22Bugarska%22%2C%22value%22%3A%225.1%20%25%22%2C%22color%22%3A%22grey%22%2C%22custom_color%22%3A%22%2350485b%22%7D%2C%7B%22title%22%3A%22Italija%22%2C%22value%22%3A%223.8%20%20%25%22%2C%22color%22%3A%22turquoise%22%2C%22custom_color%22%3A%22%23fe6c61%22%7D%2C%7B%22title%22%3A%22Ruska%20Federacija%22%2C%22value%22%3A%223.5%20%25%22%2C%22color%22%3A%22pink%22%7D%2C%7B%22title%22%3A%22Poljska%20%22%2C%22value%22%3A%222.7%20%25%22%2C%22color%22%3A%22blue%22%2C%22custom_color%22%3A%22%2350485b%22%7D%2C%7B%22title%22%3A%22Ostale%20zemlje%22%2C%22value%22%3A%2228.1%20%25%22%2C%22color%22%3A%22mulled-wine%22%2C%22custom_color%22%3A%22%2350485b%22%7D%5D”][vc_column_text]Među izvoznicama proizvoda u Sjevernu Makedoniju, uzimajući u obzir cjelokupno svjetsko tržište, Bosna i Hercegovina se nalazi u prvih 25 partnera Sjeverne Makedonije.

Izvor:      Intracen.org („Trade Map“)[/vc_column_text][/vc_column_inner][/vc_row_inner][vc_custom_heading text=”Porezi, carine i dokumenti potrebni za izvoz” use_theme_fonts=”yes” subtitle=”Porezna struktura”][vc_column_text]Porez na dodanu vrijednost (PDV)

Standardna stopa predmetnog poreza, koja se primjenjuje na sve robe i usluge – osim onih koji se oporezuju po sniženoj stopi ili su predmet izuzeća od plaćanja PDV – a, iznosi 18 %.

Snižena stopa PDV – a iznosi 5 %, što ovisi o vrsti proizvoda i usluge kao predmetu oporezivanja.

Carine u Sjevernoj Makedoniji

Prema podacima iz 2020. godine, a shodno MFN – u, carinske stope za dalje navedenu klasifikaciju proizvoda u Sjevernoj Makedoniji iznose kako slijedi:

  • „Svi proizvodi“ (6,54 %)
  • „Poljoprivredni proizvodi“ (7,00 %)
  • „Industrijski proizvodi“ (6,39 %)

Potrebna carinska dokumentacija sastoji se od trgovinske fakture, deklaracije o carinskoj vrijednosti robe, transportnih dokumenata, pakirne liste, kao i uvozne carinske deklaracije.

Pored prethodno navedenog, obavezno je poštivanje svih dodatnih zahtjeva institucija, tijela i organa Sjeverne Makedonije. Svi zahtjevi moraju biti vezani za važeću zakonodavnu legislativu spomenutog tržišta, jer se upravo na takav način reguliraju carinski postupci na određenom tržištu, odnosno njegovom carinskom prostoru.

Akcize

Na mineralna goriva, mineralna ulja, alkohol, alkoholna pića, duhan, duhanske proizvode, kao i na putnička vozila plaćaju se akcize na spomenutom tržištu.

Stoga, prilikom provođenja carinskog postupka moguće je traženje podnošenja dodatne carinske dokumentacije od strane carinske administracije.

Tehnička sigurnost proizvoda osigurava se uvođenjem i primjenom standarda, koji su istodobno praćeni poštivanjem regulative o pakiranju proizvoda, etiketiranju i dodatnom označavanju proizvoda (npr. organski proizvod), te implementacijom navedene regulative kroz proces pripreme i plasmana proizvoda.

Pored navedenog, potrebno je obratiti pažnju i na propise vezane za marketing, oglašavanje i promociju proizvoda, koji su važeći na datom tržištu.

Dokumentacija za izvoz

Pod dokumentacijom potrebnom za izvoz navodimo komercijalnu fakturu, (original i dvije kopije), certifikat o porijeklu robe, pakirnu listu, otpremnicu, policu osiguranja, te shodno vrsti i namjeni proizvoda … veterinarsku, sanitarnu i fito – sanitarnu dozvolu, odnosno dokumentaciju zahtjevanu od nadležnih institucija, organa i tijela.

Izvor:      World Bank (World Development Indicators)[/vc_column_text][vc_custom_heading text=”Vanjskotrgovinska razmjena Bosne i Hercegovine sa Sjevernom Makedonijom” use_theme_fonts=”yes”][vc_column_text][xyz-ips snippet=”vanjsko-trgovinska-razmjena”]

[/vc_column_text][vc_column_text][xyz-ips snippet=”vanjsko-trgovinska-razmjena-tarife-izvoz-top10”]

Izvor:      Vanjskotrgovinska komora Bosne i Hercegovine / Spoljnotrgovinska komora Bosne i Hercegovine

[xyz-ips snippet=”vanjsko-trgovinska-razmjena-tarife-uvoz-top10”]

Izvor:      Vanjskotrgovinska komora Bosne i Hercegovine / Spoljnotrgovinska komora Bosne i Hercegovine

 

SPORAZUMI

Bosna i Hercegovina potpisala je Sporazum o unaprijeđenju i zaštiti investicija sa Republikom Sjevernom Makedonijom, kao i niz drugih bilateralnih pravnih akata između dviju zemalja vezanih za suradnju na polju ekonomije, kulture, diplomatskih poslova, ali i znanstvene suradnje.

Informaciju o prethodno navedenom, kao i kronološki pregled sporazuma i drugih akata između Bosne i Hercegovine i Republike Sjeverne Makedonije, potražite na web stranici Ministarstva vanjskih (spoljnih) poslova Bosne i Hercegovine.

Također, pojedinačne dokumente (odluka, protokol, aneks, sporazum) o bilateralnoj suradnji između Bosne i Hercegovine i Republike Sjeverne Makedonije možete pogledati na web stranici Ministarstva vanjske (spoljne) trgovine i ekonomskih odnosa Bosne i Hercegovine.

[/vc_column_text][vc_custom_heading text=”Korisne adrese” use_theme_fonts=”yes”][vc_column_text]

  • Svjetska banka
  • Ministarstvo vanjskih (spoljnih) poslova Bosne i Hercegovine
  • Ambasada Republike Sjeverne Makedonije u Bosni i Hercegovini
  • Ministarstvo vanjske (spoljne) trgovine i ekonomskih odnosa Bosne i Hercegovine
  • Vanjskotrgovinska (Spoljnotrgovinska) komora Bosne i Hercegovine

[/vc_column_text][vc_custom_heading text=”Pitajte nas” use_theme_fonts=”yes”][vc_column_text]Ukoliko Vam treba više informacija, molimo Vas da se obratite BHEPA osoblju zaduzenom za tu oblast.[/vc_column_text][contact-form-7 id=”1272” title=”Pitajte nas.”][vc_empty_space][/vc_column][vc_column width=”1/4”][stm_sidebar sidebar=”3180”][/vc_column][/vc_row]

Share This